sigurvin.annáll.is

Svöngu börnin í Bíafra

Það er hátíð í kirkjunni þegar börn eru færð til skírnar. Í dag er því mikill fögnuður að tvö börn séu færð til skírnar í sömu messu umvafin svo stórum hópi ástvina. Í skírnarkveðjunni sem ég færði skírnarfólkinu standa ástæður þess að við færum barn til skírnar. Þar stendur ,,Barn er skírt vegna þess að Guð elskar það og vill sýna því elsku sína. Barn er skírt af því að foreldrar elska það og vilja fela það góðum Guði. “

Sú upplifun að verða foreldri. Að fá í faðm sinn brothættann hvítvoðung, ávöxt ástar sem maður sjálfur á hlutdeild í, er vígsla inn í leyndardóm sem breytir lífi manns varanlega. Á svipstundu á maður ekki líf sitt lengur einn, útgangspunkturinn er ekki lengur ég, heldur er barnið orðið sá hverfiás sem öll tilveran snýst um.

Í skírnarsálminum sem sunginn var í upphafi er þessari reynslu miðlað. Þar er sungið: ,,Full af gleði yfir lífsins undri, með eitt lítið barn í vorum höndum, komum vér til þín sem gafst oss lífið. Full af kvíða fyrir huldri framtíð, leggjum vér vort barn í þínar hendur. Blessun skírnar ein fær veitt oss styrkinn.”

Gleðin yfir fæðingu barns er í huga fullorðinna, sem fjöru reynslunnar hafa sopið, alltaf kvíðablandin. Með brothætt barn í höndunum er óhugsandi annað en að finna til vanmáttar, vanmáttar sem allir foreldrar þekkja og skilja. Sem foreldrar erum við ekki þess megnug upp á okkar einsdæmi að tryggja það að barni okkar farnist vel, það er engin, þess vegna komum við saman við skírnarlaug Jesú í leit að hjálp.

Í skírninni eru viðstaddir að strengja heit. Allir það er nema barnið, það lofar engu, heldur þiggur. Foreldrarnir taka að sér það hlutverk að ala upp og annast barn sitt. Vera því allt í öllu og fyrst og fremst að mæta þörfum þess. Fæða og klæða, hugga og gleðja, aga og elska.

Það gera þau ekki ein og því er komið saman við skírnarlaugina og beðið fyrir barninu, fjölskyldan, kirkjan og samfélagið. Fjölskylda og ástvinir lofa því að standa með barninu og reynast því vel. Að styðja foreldrana og reynast fjölskyldufaðmur. Kirkjan, söfnuðurinn og samfélagið lofar því að taka á móti skírnarbarninu, virða það sem manneskju, vernda réttindi þess og sýna því þá elsku sem að öllum manneskjum ber.

Guð lýsir því yfir í orði sínu að í hverju barni er fólgið líf sem er heilagt. Hver manneskja er dýrmæt sköpun sem hefur rétt til að lifa, vaxa og dafna óáreitt og vernduð. Guð lofar því að veita foreldrum og ástvinum af elsku sinni, leiðsögn og styrk til að þau geti veitt barninu það sem það þarfnast.

Skírnarlaugin er ekki trygging gegn erfiðleikum eða áföllum en hún er uppspretta sem aldrei þrýtur. Það barn sem lærir að leita Guðs og þiggja nærveru hans í bæn, stendur aldrei eitt í lífinu. Guðspjall dagsins miðlar þessum fyrirheitum í orðunum: „Ég er brauð lífsins. Þann mun ekki hungra sem til mín kemur og þann aldrei þyrsta sem á mig trúir.”

Sem foreldri, er það versta tilhugsun sem hægt er að hugsa sér, að geta ekki veitt barni sínu það sem það vanhagar um. Sú tilhugsun er óbærileg að barnið manns sé svangt og geta ekki gefið því mat, eða þarfnist fata og geta ekki klætt það. Það er veruleiki sem milljónir manna standa frammi fyrir á hverjum degi.

Frá því að foreldrar okkar voru börn hefur okkur borist fréttir af hungursneyð í Afríku. Móðir mín minnist þess oft að við matarborðið í hennar uppeldi var vísað í að hún ætti að klára matinn sinn meðvituð um ,,svöngu börnin í Bíafra”. Snemma á áttunda áratugnum, á þeim árum sem að ég átti að klára matinn minn, geysaði hrikaleg hungursneyð á því svæði sem nú er verst statt, í Eþíópíu og nágrenni. Sú hungursneyð var stórslys, ekki bara í þeim tolli mannslífa sem hungursneyðin kostaði, en á árunum 1984 og 5 dóu ein milljón manna í Eþíópíu úr hungri, heldur líka í því gjaldþroti sem að hjálparstarf alþjóðasamfélagsins beið.

Vesturlönd horfðu upp á fréttamyndir af hungruðum börnum á sjónvarpsskjánum og margir létu fé af hendi rakna til hjálparstofnana knúin áfram af samúð. Mataraðstoðin skilaði sér hinsvegar seint og illa. Á landamærum Eþíópíu og Eritreíu, hrifsuðu uppreisnarhópar til sín matarsendingar og þær urðu olía á eld átaka sem geysuðu í löndunum.

Í nýjasta hefti The Economist er sagt frá því að í kjölfar hungursneyðarinnar í Eþíópíu var sett á laggirnar aðferðafræði til að meta yfirvofandi hættu á hungursneið og þannig átti að vera hægt að grípa inn í fyrr en ella. Slík kerfi hafa verið starfandi síðan á svæðum þar sem miklir þurrkar verða eða lítið er um mat. Í Nóvember síðastliðnum fóru ljós að kvikkna um yfirvofandi hungursneið í Sómalíu en þurrkar í landinu eru þeir verstu sem mælst hafa í 60 ár. Í þessum ágústmánuði er áætlað að um 10.000 manns muni láta lífið úr hungri í suður Sómalíu og þurrkar eru að valda hugursneyð í Sómalíu, Eþíópíu og Kenýu. Fyrsta mataraðstoð aðþjóðasamfélagsins barst til Mogadishu, höfuðborgar Sómalíu, 27. júlí síðastliðinn. Vítamínbætt hnetusmjör sem dugar til að næra 3.500 börn til heilsu á ný. Sú aðstoð þykir bæði sein og lítil.

Margt hefur áunnist á þessu landssvæði. Forvarnar- og ræktunarstarf stjórnvalda í Eþíópíu veldur því að matarskortur er mun minni nú en á áttunda áratugnum og yfirvöld í Kenýu halda skólamáltíðum gangandi þannig að börn fá allavega eina máltíð á dag. En eftir situr seinagangur alþjóðasamfélagsins í að bregðast við matarskorti vegna þurrka og þá staðreynd að ekki gengur að safna fé til matarkaupa fyrir þetta landsvæði. The Economist bendir á að kostnaðurinn við það að bregðast við þegar ástandið er orðið eins alvarlegt og nú er orðið er margfaldur á við það sem það kostar að bregðast við snemma. Áætlað er að safnast þurfi um 2 milljarðar bandaríkjadala til að veita aðstoð þeim10 milljón íbúa sem búa við hungursneyð og/eða matarskort í Eþíópíu, Kenýu og Sómalíu og enn hefur ekki safnast helmingur þeirra fjármuna.

Hungursneyð í Afríku er orðinn einskonar fasti í okkar menningu. Í áratugi hafa svöngu börnin í Afríku komið upp þegar börn vilja ekki klára matinn sinn og fréttamyndir af vannærðum börnum eru að okkur finnst daglegt brauð í fréttaflutningi sjónvarpsstöðva. En ábyrgð okkar við skírnarfontinn nær út fyrir fjölskyldu okkar og ástvinahóp. Sú afstaða sem að Guð hefur gagnvart þeim börnum sem skírð eru í dag, afstaða hins elskandi foreldris, er sama afstaða og hann hefur gangvart þeim börnum sem líða skort í Afríku.

Hafi ég náð að vekja samvisku ykkar er takmarkinu náð, en sannleikurinn er sá að prédikun mín er sprottin af eigin samvisku. Ég hef enn ekki látið eina krónu af hendi rakna til aðstoðar þeirri hungursneyð sem nú geysar. Minnugur þess sem unglingastarf Hjálparstarfs kirkjunnar heldur á lofti um að, engin getur gert allt … en allir geta gert eitthvað, ætla ég að bæta úr því í komandi viku. Það er á ábyrð okkar sem foreldrar og kristið fólk að láta sig öll börn mannkyns varða og mótmæla þeirri samfélagsgerð að það sé daglegt brauð að börn deyji úr hungri.